KARAYAKA  KASABASI :
    Kasabanın isminin nereden geldiği hakkında çok çeşitli rivayetler vardır. Önce Karayaka isminden önce kullanılan Ziğdi adından başlamak lazımdır. Çünkü kasabanın en eski adı Ziğdi’dir. Çok yakın zamana kadar kasaba halkının kimliklerinde Ziğdi adı kullanılmakta, hatta bütün resmi evraklarda bu ismin kullanılması bu isim hakkında durmamızı gerektirmektedir.

    Kasaba, Ziğdi adını bu yerleşim yerinin İslamlaşmadan önce burada yaşayan Rum azınlıklardan almıştır. Rivayete göre burada Ziğdil Gavurus adında bir Rum beyi yaşarmış. Bu Rum beyi kendi nüfuzu altındaki bu yerleşim yerine kendi adını vermiştir. XVI.yüzyıl Osmanlı tahrir defterlerinde kasabanın resmi adı Ziğdi olarak geçmektedir.

    Kasaba daha sonraları Karayaka adını almıştır. Kasabaya Karayaka adının neden verildiği hakkında da değişik görüşler mevcuttur. Bu rivayetlerin bazıları şöyledir.

    I.1-Ankara savaşından sonra dağılan Yıldırım Beyazıt’ın ordusundan aslen Sivaslı olduğu söylenen bir paşa ile birlikte gelenlerden Karayakalılar olarak bilinen kabilenin bu günkü kasabaya yerleşmeleri ile buraya kendi kabile adını vermeleriyle buranın Karayaka olarak değiştiği söylenilmektedir.

    I.2-Bir başka rivayet ise bilhassa Erbaa,Niksar ve Reşadiye bölgesinde yetişen ve kendine has özellikleri olan Karayaka cinsi koyundan aldığı söylenmektedir.

    I.3-Karayaka isminin geldiği bir başka rivayet ise karınca dağlarının eteğinde kurulan bu yerleşim yerinin Erbaa’dan görünüşünün bir yaka görünümünde olduğu ayrıca da karınca dağlarının Erbaa’ya bakan yamaçları toprağın renginden dolayı kara bir görüntü arz ettiği için de dağlara paralel uzanan bu yerleşim yerine Karayaka denildiği söylenmektedir.

    Bu rivayetlerin kesin olmadığını söyleyebiliriz. Kesin olan bilgimizin ise bu yerleşim yerinin cumhuriyetten önceki adının Ziğdi olduğu cumhuriyetten sonra ise adının Karayaka olduğudur.

   KASABANIN COĞRAFİ KONUMU:

    Karayaka kasabası (Ziğdi), Erbaa’nın kuzeyinde, Kuzey Anadolu sıradağlarından Canik dağlarının kolu olan Karınca dağlarının güneye yani Kelkit vadisine bakan yamacında kurul-muştur. Karayaka kasabasının yüz ölçümü 42 000 km² dir. Kasabanın ilçeye (Erbaa’ya) uzaklık mesafesi 7 km olup il merkezine (Tokat’a) ise 97 km dir. Karayaka ile Erbaa arasında akan Kelkit çayı iki yerleşim merkezini ortadan ayıran sınır olmuştur. Karayaka Erbaa’ya Kelkit çayı üzerine yaptırılan beton köprü ile bağlanıp ulaşım bu köprü üzerinden yapılmaktadır. Daha önceleri buradaki köprü tahtadan olduğu için pek sağlıklı ulaşım yapılamıyormuş.

    Kasabanın kuzeyinde kasabaya paralel olarak uzanan Karınca dağları vardır. Kasaba doğuda ise Salıkımören köyü ile batıda Kale köyü ile komşudur. Kasaba güneyde ise çatılı köyü ve Erbaa ile komşudur. Deniz seviyesi yüksekliği (Rakımı) ise 256 m olan Karayaka’nın matematik konumu 40°- 15' ve 40º- 45' enlem dairesi ile 36º- 15' ve 36º-45' boylamları arasında bulunmaktadır.

Not:  Tekin ÖZGÜL'ün basım aşamasındaki KARAYAKA isimli eserinden alınmıştır.